Orlistat (ออริสแตท)  หรือชื่อการค้าว่า ยา xenical (เซนิคอล) ถูกใช้เป็นยาลดความอ้วน มีกลไกการออกฤทธิ์โดยตัวยาจะไปช่วยยับยั้งเอมไซม์  gastric lipase ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่สร้างมาจากกระเพาะอาหารและยังยับยั้ง pancreatic lipase ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่สร้างจากกระเพาะตับอ่อน ทำหน้าที่ย่อยไขมันที่มีขนาดโมเลกุลใหญ่ให้กลายโมเลกุลเล็กลง เมื่อเอนไซม์ถูกยับยั้ง ทำให้ไขมันที่เป็นโมเลกุลขนาดใหญ่ไม่สามารถดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ จึงถูกขับถ่ายเป็นไขมันออกทางอุจจาระ ดังนั้น orlistat จะออกฤทธิ์ได้ก็ต่อเมื่อมีอาหารที่มีไขมันอยู่เท่านั้น ไม่ว่าไขมันจะอยู่ในอาหารต่างๆ น้ำมัน หรือแม้แต่ไขมันในนม แต่การยับยั้งก็ไม่ได้ผลทั้งหมด ตัวยามีประสิทธิภาพดักไขมันได้ 30% ซึ่งแปลว่าไขมันที่เหลือยังคงอยู่ ดังนั้นไม่ได้แปลว่าการทานยาออริสแตทจะทานไขมันเท่าไหร่ก็ได้ ไม่อ้วน จึงเป็นความคิดที่ผิด

ออริสแตท-ยาดักไขมัน
ออริสแตท มีฤทธิ์ช่วยยับยั้งเอมไซน์ที่ย่อยไขมัน


ออริสแตท หรือที่เรียกกันว่า ยาดักไขมันเป็นตัวยาที่อนุญาตให้จัดจำหน่ายโดยเภสัช ที่ร้านขายยยาเท่านั้น หรือออกโดยแพทย์ จัดเป็นสารควบคุมซึ่งทาง FDA สหรัฐฯ อนุญาตให้ใช้กับการลดน้ำหนักระยะยาว แต่ก็ยังมีการห้ามไม่ให้ใช้นานเกินสองปี ตามข้อบ่งใช้ กำหนดว่าจะต้องเป็นผู้ที่มีค่า BMI มากกว่าหรือเท่ากับ 30 กิโลกรัมต่อตารางเมตร หรือ 27 กิโลกรัมต่อตารางเมตร ร่วมกับภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ อาทิเช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคไขมันในเลือดสูง โดยที่คนไข้ได้รับการรักษาด้วยวิธีคุมอาหาร ออกกำลังกายและปรับพฤติกรรมแล้วแต่ไม่สามารถลดน้ำหนักได้ แพทย์จึงจะพิจารณาใช้ยาออริสแตทควบคู่ไปด้วย

ยาดักไขมัน-ออริสแตท
แต่ดักจับไขมันได้เพียง30% ไม่ใช่ทั้งหมด

แม้ว่าสารออริสแตท จะช่วยดักไขมันได้ส่วนหนึ่ง ของไขมันที่ทานไป ลดน้ำหนักได้ผลและผลข้างเคียงค่อนข้างน้อย และปัจจุบันพบว่าออริสแตทถูกลักลอบนำมาผสมในอาหารเสริมลดน้ำหนัก ซึ่งทาง อย. ยังไม่ได้มีการอนุญาตอย่างเป็นทางการเพราะยังมีผลข้างเคียงที่ต้องผ่านการดูแลจากแพทย์โดยเฉพาะ

ผลข้างเคียงของสารออริสแตท

1. อุจจาระเยิ้มจากมีน้ำมัน/ไขมันปน มีแก๊สในทางเดินอาหารมาก การกลั้นอุจจาระยากขึ้น
2.
ถ่ายบ่อย ถ่ายเหลว รู้สึกไม่สบายในช่องท้อง หรือปวดท้อง ท้องอืดปวดช่องทวารหนัก
3. ปวดมวน คล้ายจะถ่ายแต่ไม่ถ่าย ไม่สบายท้องและผายลม
4.
ทำให้วิตามินชนิดที่ละลายด้วยไขมันมีปะสิทธิภาพลดลง

รับตรวจสารอันตรายในอาหารเสริม หากพบเห็นผลิตภัณฑ์ต้องสงสัยหรือลอบใส่สารออริสแตท ส่งตรวจสารได้ที่ : สสนส.สมาคมส่งเสริมนวัตกรรมด้านสุขภาพ
รับตรวจสารอันตรายในอาหารเสริม
รับตรวจสารอันตรายในเครื่องสำอาง
รับตรวจสารอันตรายในเครื่องดื่ม
รับตรวจสารอันตรายในยาสมุนไพร
รับตรวจไซบูทรามีน
ร้องเรียนผลิตภัณฑ์ไม่ได้มาตรฐาน